Chứng khoán là gì?
Chứng khoán là 1 bằng chứng xác nhận (giấy chứng nhận) quyền sở hữu hợp pháp của người sở hữu chứng khoán đối với tài sản, hoặc phần vốn của công ty hay tổ chức phát hành.
Tại thị trường Việt Nam, chứng khoán gồm 2 loại cơ bản là Cổ phiếu & Trái phiếu. Trong đó, cổ phiếu phổ biến hơn và khi nhắc tới “đầu tư chứng khoán” thì thông thường mọi người sẽ nghĩ tới đầu tư cổ phiếu.
Cổ phiếu là gì?
Cổ phiếu là giấy chứng nhận số tiền nhà đầu tư góp vốn vào 1 công ty cổ phần. Người nắm giữ cổ phiếu được gọi là cổ đông của công ty.
Lợi nhuận từ đầu tư cổ phiếu đến từ đâu?
Lợi nhuận đến từ việc mua/ bán cổ phiếu thông qua:
- Hưởng chênh lệch giữa giá lúc mua và giá lúc bán. Lãi (hoặc lỗ) = (Giá bán – Giá mua) * Số lượng cổ phiếu – (Thuế + Phí giao dịch)
- Hưởng cổ tức (bằng tiền mặt hoặc bằng cổ phiếu). Cổ tức là số tiền hoặc cổ phiếu mà công ty sẽ trả cho bạn khi công ty kinh doanh có lãi. Ví dụ: Nếu công ty trả cổ tức 2k VNĐ/cổ phiếu và bạn đang có 10.000 cổ phiếu, thì bạn sẽ nhận được 20 triệu VNĐ tiền cổ tức (tương ứng bằng, 2k * 10.000 cổ phiếu).
Mở tài khoản chứng khoán
Để mở tài khoản chứng khoán, bạn cần chọn cho mình 1 công ty chứng khoán uy tín để mở tài khoản. Mỗi công ty chứng khoán sẽ có những quy định khác nhau, mức phí giao dịch khác nhau (0.1-0.15%)
Xem bảng giá chứng khoán
Bảng giá chứng khoán là nơi thể hiện mức giá mua/bán và khối lượng mua/bán của nhà đầu tư.
Mỗi công ty chứng khoán sẽ có 1 bảng giá chứng khoán riêng. Việc sử dụng bảng giá của công ty chứng khoán nào là không quan trọng. Vì dù hình thức khác nhau nhưng nội dung giá & khối lượng mua bán ở tất cả các bảng là như nhau. Điều quan trọng là bạn cần hiểu được thế nào là giá mua, giá bán, khối lượng mua, khối lượng bán, giá khớp lệnh trên bảng giá.
Thời gian giao dịch trên sàn chứng khoán
Ở Việt Nam hiện tại có 3 sàn giao dịch chứng khoán (gọi tắt là sàn)
Sàn giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HOSE)
Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX)
Sàn UPCOM (Unlisted Public Company Market): Là nơi giao dịch cho những công ty đại chúng chưa niêm yết.
Ngày làm việc: thứ 2 tới thứ 6 (trừ ngày lễ, Tết)
Thời gian giao dịch trong ngày từ 9:00 sáng đến 2:45 chiều. Trong đó có khoảng thời gian nghỉ trưa từ 11:30 sáng đến 1:00 chiều.
| Phiên | Phương thức giao dịch | Giờ giao dịch |
| Sáng | Khớp lệnh định kỳ ATO | 9h00’ – 9h15’ |
| Khớp lệnh liên tục | 9h15’ – 11h30’ | |
| Nghỉ trưa | 11h30’ – 13h00’ | |
| Chiều | Khớp lệnh liên tục | 13h00’ – 14h30’ |
| Khớp lệnh định kỳ ATC | 14h30’ – 14h45’ |
Lệnh ATO và ATC – Phiên khớp lệnh định kỳ là gì?
9h00’ – 9h15’: Khớp lệnh định kỳ ATO (At The Open): xác định mức giá mở cửa
14h30’ – 14h45’: Khớp lệnh định kỳ ATC (At The Close): xác định mức giá đóng cửa
Đây là 2 loại lệnh chỉ có khối lượng mà không có mức giá cố định. Mức giá mở/đóng cửa này được xác định dựa trên mức giá mà tại đó khối lượng khớp lệnh là lớn nhất.
Ví dụ:
Ở phiên khớp lệnh mở cửa ATO của ngày 24/10/20xx, tôi có danh sách lệnh của 1 cổ phiếu XYZ như sau (đơn vị giá: nghìn đồng):
Lưu ý:
Các lệnh mua/bán sẽ không được khớp ngay khi được nhập vào trong phiên khớp lệnh định kỳ mà phải chờ khi kết thúc 15 phút nhập lệnh.
Trong 15 phút của phiên khớp lệnh, các lệnh mua/ bán sẽ không khớp ngay khi nhập mà sẽ được hệ thống tổng kết sau khi kết thúc 15 phút nhập lệnh này bằng cách tính tổng luỹ kế khối lượng mua (theo giá giảm dần) và khối lượng bán (theo giá tăng dần) theo ví dụ bảng sau:
Tại mức giá 20.1, khối lượng khớp lệnh là 13.000 cổ phiếu (CP), lớn nhất so với các mức giá khác. Do đó, mức giá mở cửa của phiên giao dịch ngày 24/10/20xx là 20.100đ/CP với khối lượng giao dịch 13.000 CP.
Nếu bạn đặt mua ở mức giá cao hơn hoặc bằng 20.1 (cụ thể: giá 20.1 – 20.3) hoặc mua bằng lệnh ATO thì bạn đều khớp mua lệnh ở mức giá 20.1. Bạn sẽ không mua được CP nào nếu bạn đặt mua ở mức giá từ 19.8 – 20.0.
Nếu bạn đặt bán ở mức giá thấp hơn hoặc bằng 20.1 (cụ thể: giá 19.8 – 20.1) hoặc bán bằng lệnh ATO thì bạn đều khớp bán ở mức giá 20.1. Bạn sẽ không bán được CP nào nếu bạn bán ở mức giá 20.2.
Cách xác định mức giá đóng cửa trong phiên khớp lệnh định kỳ ATC (at-the-close) cũng được thực hiện hoàn toàn tương tự.
Chú ý:
Có một thuật ngữ luôn được sử dụng đó là: Giá tham chiếu.
Giá tham chiếu chính là giá đóng cửa của phiên giao dịch liền trước đối với 2 sàn HOSE và HNX.
Phiên khớp lệnh liên tục
Đây là phiên giao dịch mà các lệnh mua/bán sẽ được khớp ngay lập tức sau khi nhập vào hệ thống. Loại lệnh được sử dụng nhiều nhất là lệnh LO (hay, lệnh giới hạn, limited order).
Lệnh LO là lệnh yêu cầu mua hoặc bán tại 1 mức giá xác định (mức giá bạn đặt) hoặc TỐT HƠN.
Ví dụ:
Cổ phiếu XYZ đang có dư bán tại mức giá 20.5 với khối lượng 3.000 cổ phiếu. Giả sử bạn đặt mua tại mức giá 20.5 hoặc cao hơn, chẳng hạn 20.6, với khối lượng mua 1.200 cổ phiếu.
Trong trường hợp bạn chấp nhận mua ở giá 20.6, mức giá bán 20.5 được hiểu là TỐT HƠN so với yêu cầu của bạn.
Khi đó, ngay lập tức lệnh mua – bán sẽ ngay lập tức được khớp. Bạn sẽ khớp được 1.200 cổ phiếu tại mức giá 20.5 (hoặc 20.6, nếu bạn đặt giá LO là 20.6). Dư bán còn lại tại mức giá 20.5 là 1.800 cổ phiếu.
Có những loại lệnh nào được sử dụng khi mua/bán?
Ngoài lệnh ATO, ATC và lệnh LO đã được tôi lấy ví dụ ở trên thì còn một số loại lệnh cũng được sử dụng trong phiên khớp lệnh liên tục bao gồm: MP, MTL, MOK, MAK…Tuy nhiên nhà đầu tư mới chỉ cần quan tâm các lệnh cơ bản ATO, ATC, LO là đủ.
Các chỉ số tài chính quan trọng của cô phiếu?
- Ước lượng: Những ước lượng, dự báo về kết quả kinh doanh
- Cổ tức
- Định giá
- Tăng trưởng
- Hiệu suất cổ phiếu
- Xu hướng
- Khả năng sinh lời của cổ phiếu
- Tỷ lệ sở hữu của cổ đông
- Nợ vay
Chọn lọc cổ phiếu như thế nào?
Thông thường sẽ có 2 trường phái đầu tư:
- Phân tích kỹ thuật
- Phân tích cơ bản
Nếu bạn muốn tìm hiểu về phân tích kỹ thuật thì bạn sẽ cần cài đặt phần mềm Amibroker để xây dựng các chỉ báo kỹ thuật hỗ trợ cho việc mua bán.
2 chiến lược chọn lọc cổ phiếu đang được áp dụng rất phổ biến trên thị trường:
Phương pháp CANSLIM
Đây là 1 phương pháp khá toàn diện khi kết hợp cả phân tích kỹ thuật với các chỉ số phân tích cơ bản.
Phương pháp này khá đơn giản, dễ thực hiện và cũng rất hiệu quả ở thị trường Việt Nam.
Phương pháp 4M
Đây là 1 phương pháp lấy ý tưởng từ trường phái đầu tư giá trị của Warren Buffett.
4 chữ M viết tắt cho 4 vấn đề quan trọng liên quan đến cổ phiếu:
- Meaning: Công ty có ý nghĩa với bạn
- Moat: Công ty có lợi thế cạnh tranh
- Management: Công ty có đội ngũ quản trị tốt
- Margin of safety: Cổ phiếu có biên an toàn đủ lớn (giá cổ phiếu < giá trị nội tại của công ty)
Phân tích và định giá 1 cổ phiếu?
- Làm thế nào để đọc hiểu và phân tích báo cáo tài chính?
- Làm thế nào để định giá 1 cổ phiếu?
Đọc và phân tích báo cáo tài chính như thế nào?
Báo cáo tài chính là ngôn ngữ sử dụng trong đầu tư chứng khoán.
Nói cách khác, nếu bạn đầu tư 1 cách nghiêm túc, bạn PHẢI biết đọc báo cáo tài chính (BCTC).
Đầu tư giá trị – kiếm tiền dài hạn từ cổ phiếu như thế nào?
Cách đơn giản nhất để thành công khi đầu tư chứng khoán đối với người mới, đó là…
Áp dụng chiến lược của những nhà đầu tư thành công!
- Lợi nhuận cao
- Rủi ro thấp, khả năng bảo toàn vốn cao
- Khả năng kiếm tiền trong dài hạn
Đầu tư giá trị cũng là phương pháp được Warren Buffett áp dụng để trở thành nhà đầu tư vĩ đại nhất hiện tại.
Tất nhiên là khi bạn đã thực chiến trên thị trường, bạn sẽ có thể áp dụng nhiều chiến lược khác nhau để kiếm tiền từ cổ phiếu.
Tuy nhiên, nếu bạn là người mới bắt đầu thì chắc chắn đầu tư giá trị là 1 chiến lược phù hợp nhất vì nó sẽ giúp bạn tránh được nhiều rủi ro và bảo toàn vốn, trước khi nghĩ đến việc làm giàu.
Warren Buffett có 1 câu nói rất nổi tiếng:
Điều số 1 quan trọng nhất là không để mất tiền.
Điều số 2 là… Không quên điều số 1.
Xác định lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp như thế nào?
Để trở thành 1 nhà đầu tư chuyên nghiệp và kiếm tiền dài hạn từ thị trường chứng khoán, 1 kỹ năng QUAN TRỌNG NHẤT mà bạn cần phải học, đó là:
…Xác định lợi thế cạnh tranh BỀN VỮNG của doanh nghiệp.
Bất kỳ 1 siêu cổ phiếu nào giúp bạn kiếm được 300 – 500%, đều tồn tại 1 lợi thế cạnh tranh bền vững ở sau.
Trong giới đầu tư (và khởi nguồn là Warren Buffett), gọi thuật ngữ này là “con hào kinh tế” (economic moats).
Doanh nghiệp giống như 1 lâu đài và lợi thế cạnh tranh bền vững là con hào bao quanh lâu đài, bảo vệ lâu đài khỏi những kẻ thù (đối thủ cạnh tranh trên thị trường).
Mỗi năm, bạn chỉ cần mua được 1 cổ phiếu có “moat” ở mức giá thấp hợp lý thì chỉ sau nhiều năm, chắc chắn là bạn sẽ trở nên giàu có.
EcoFin 