Quỹ mở là gì?
Quỹ mở là một quỹ đầu tư tập thể, được góp vốn bởi nhiều nhà đầu tư có cùng mục tiêu đầu tư.
Đây là một hình thức đầu tư gián tiếp.
Thay vì tự đầu tư chứng khoán, bạn sẽ đầu tư vào các quỹ mở, bằng việc mua các chứng chỉ quỹ (CCQ) do quỹ mở phát hành.
Đầu tư quỹ mở khác gì với việc bạn tự đầu tư?
Khi tự đầu tư, bạn muốn mua cổ phiếu A, B, C, và D thì bạn sẽ phải mua từng cổ phiếu đó.
Ngoài ra, nhà đầu tư cá nhân có thể sẽ không thể mua hết tất cả các cổ phiếu với số vốn nhỏ.
Nhưng đầu tư vào quỹ mở thì khác.
Nhiều nhà đầu tư cùng góp tiền vào Quỹ Mở –> Quỹ Mở sẽ có đội ngũ chuyên gia chọn lọc cổ phiếu để đầu tư –> Nhờ kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm, quỹ mở có khả năng mang lại lợi nhuận giúp gia tăng thu nhập cho nhà đầu tư thông qua tăng giá trị danh mục hoặc cổ tức cổ phiếu.

Bạn chỉ cần mua CCQ của quỹ sở hữu danh mục đầu tư vào những cổ phiếu trên là được.
Thậm chí, chỉ sở hữu 1 CCQ thôi, là bạn cũng đã sở hữu 1 danh mục các mã cổ phiếu (theo tỷ lệ) trên số vốn đầu tư của mình.
Định mức đầu tư vào quỹ mở tại Việt Nam khá thấp, chỉ cần số vốn tầm 2 – 3 triệu đồng.
Đây chính là sự tiện lợi khi đầu tư vào quỹ.
Chưa kể, với danh mục của quỹ, tỷ trọng các mã cổ phiếu đã được tối ưu, nhằm đạt mức lợi nhuận cao nhất nhưng với rủi ro là thấp nhất.
Còn nếu bạn tự đầu tư, thì tỷ trọng danh mục cổ phiếu thường sẽ là chia đều cho số vốn, hoặc nếu có phân bổ, thì cũng không được tối ưu. Hiệu quả đầu tư của bạn khi đó sẽ không cao.
Đầu tư vào quỹ mở như thế nào?
Đầu tư vào quỹ mở khá đơn giản.
- Bước 1: Điền vào Đơn Đăng Ký. Đơn đăng ký được cung cấp tại các địa điểm phân phối và trên trang thông tin điện tử của quỹ mà bạn muốn đầu tư.
- Bước 2: Bạn cung cấp CMND bản sao (mang theo bản chính để đối chiếu).
- Bước 3: Chuyển tiền thanh toán số tiền mua CCQ từ tài khoản ngân hàng đứng tên của bạn.
Bạn sẽ mua CCQ theo giá trị tài sản ròng (NAV) hiện tại của quỹ.
Giá trị tài sản ròng là giá trị thị trường của tài sản của quỹ vào cuối mỗi ngày giao dịch, sau khi trừ đi các khoản nợ và chia cho số lượng chứng chỉ quỹ đang lưu hành.
NAV = (Giá trị thị trường – Nợ) / Số lượng CCQ lưu hành
Giá NAV có vai trò quan trọng trong việc đầu tư vào quỹ mở:
- Chúng được sử dụng để xác định giá trị nắm giữ của bạn trong quỹ mở. Bằng số lượng CCQ nắm giữ nhân với giá một CCQ.
- NAV là giá mà CCQ mới được mua hoặc mua lại.
NAV sẽ thay đổi hàng ngày, vì các quỹ thường xác định giá trị thị trường của tài sản của họ vào cuối ngày giao dịch.
Sự thay đổi giá NAV được công bố định kỳ trên trang web của quỹ.
Tôi thu lợi nhuận từ quỹ mở ra sao?
Giả sử, số vốn ban đầu của bạn là 600 triệu. Và bạn quyết định đầu tư vào 1 quỹ mở.
Giá NAV của quỹ hiện là 12.000 đồng/CCQ.
Như vậy, bạn sẽ sở hữu 600.000.000/12.000 = 50.000 CCQ
…Trên thực tế, khi thực hiện giao dịch mua hay bán CCQ, bạn sẽ phải chịu một khoản phí nhất định, giống như đầu tư cổ phiếu.
Nhưng mục đích của ví dụ này là giúp bạn có thể hiểu được cách thức tìm kiếm lợi nhuận từ quỹ mở, nên tôi sẽ giả sử các khoản phí giao dịch này bằng 0…
Sau nửa năm nắm giữ, giá NAV hiện giờ là 15.000 đồng/CCQ
Như vậy, lợi nhuận ước tính của bạn là: (15.000 – 12.000) x 50.000 = 150.000.000 đồng.
Lúc này, bạn có 3 sự lựa chọn:
- #1: Chốt lời bằng việc bán toàn bộ, hoặc một phần trong số 50.000 CCQ của bạn với mức giá NAV 15.000 đồng/CCQ cho quỹ; hoặc
- #2: Tiếp tục nắm giữ 50.000 CCQ trên; hoặc
- #3: Gia tăng vốn đầu tư vào quỹ, bằng cách mua thêm CCQ với mức giá NAV 15.000đ hiện tại.
Cách thức có vẻ khá giống với việc đầu tư cổ phiếu.
Đúng vậy!
Ngoại trừ việc, đầu tư cổ phiếu là đầu tư vào 1 cổ phiếu xác định, còn đầu tư quỹ mở là đầu tư vào 1 danh mục cổ phiếu đã được tối ưu.
Quỹ mở và Quỹ đóng khác nhau như thế nào?
Quỹ đóng là hình thức quỹ phát hành CCQ một lần duy nhất khi tiến hành huy động vốn cho quỹ.
Quỹ sẽ không thực hiện việc mua lại CCQ đầu tư khi nhà đầu tư có nhu cầu bán lại.
Do vậy, để tạo thanh khoản, sau khi kết thúc việc huy động vốn (hay đóng quỹ), CCQ quỹ đóng được niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Giữa Quỹ mở và Quỹ đóng có sự khác biệt khá rõ ràng
Tính thanh khoản:
Quỹ Mở có tính thanh khoản cao hơn, tài sản đầu tư có tính thanh khoản cao như trái phiếu, cổ phiếu niêm yết
Việc mua bán và phân phối chứng chỉ quỹ:
Quỹ Mở thực hiện trực tiếp việc mua bán, phân phối CCQ. Trong khi đó, tại Quỹ Đóng, việc mua bán và phân phối CCQ thực hiện qua môi giới và thực hiện trong thời gian huy động vốn lần đầu hoặc khi tăng vốn điều lệ.
Thay đổi quy mô quỹ:
Quỹ Mở có thể thay đổi quy mô vốn đáng kể trong khi Quỹ Đóng có quy mô vốn ổn định cho tới khi đáo hạn hoặc khi tăng vốn.
Giá giao dịch:
Quỹ Mở thay đổi giá giao dịch theo giá trị tài sản ròng NAV. Quỹ Đóng có giá giao dịch thay đổi theo giá mua bán CCQ trên thị trường và giá giao dịch CCQ của Quỹ Đóng có thể cao hoặc thấp hơn NAV.
Thời gian hoạt động:
Quỹ Mở là không xác định, còn Quỹ Đóng thường có giới hạn và được quy định trong bản cáo bạch.
Tính ổn định về vốn:
Quỹ Mở luôn phải sẵn sàng 1 lượng tiền mặt nhất định để mua lại CCQ –> Cần quản trị thanh khoản 1 cách thận trọng. Trong khi đó Quỹ Đóng có tính ổn định về vốn hơn nên các công ty quản lý quỹ đóng ít bị áp lực về thanh khoản, từ đó họ có thể đầu tư vào các tài sản mang tính chiến lược lâu dài
Đây vừa là ưu điểm, vừa là nhược điểm đối với quỹ mở.
Ưu điểm là việc bạn có thể bán CCQ để thu lời (hoặc tình huống xấu là cắt lỗ) bất kỳ lúc nào, do quỹ mở luôn phải duy trì một lượng tiền mặt.
Điều này khiến hình thức quỹ mở thu hút được nhiều người tham gia hơn là quỹ đóng.
Tuy nhiên, nhược điểm của hình thức này cũng đến từ Tính không ổn định về vốn. Đó là làm ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư của quỹ mở.
Cụ thể:
Chiến lược đầu tư của quỹ là không thay đổi.
Nhưng với việc số vốn đầu tư luôn biến động, thì quỹ mở cần phải quản trị danh mục một cách hiệu quả nhất.
Hiệu quả ở đây có nghĩa là:
- Lợi nhuận ổn định dài hạn
- Thua lỗ thấp, ở mức chấp nhận được. Tránh tình trạng nhà đầu tư ồ ạt rút vốn, khi đó hậu quả sẽ khôn lường.
- Đảm bảo thanh khoản cho CCQ của nhà đầu tư…
Như vậy, quản trị rủi ro của quỹ, theo tôi, còn quan trọng hơn là việc tìm kiếm lợi nhuận.
Danh sách các quỹ mở tại Việt Nam
Hiện nay trên thị trường, có khá nhiều quỹ mở được thành lập với mục tiêu và chiến lược đầu tư khác nhau.

Với chiến lược đầu tư khác nhau, tỷ suất lợi nhuận của các quỹ cũng sẽ khác nhau.

Ví dụ: Quỹ đầu tư trái phiếu VFF thì tỷ suất sinh lời khá ổn định. Trong khi quỹ cổ phiếu thì lợi nhuận sẽ chịu tác động từ thị trường.
Những tiêu chí đánh giá khi bạn “gửi gắm” tiền vào quỹ mở
Với những nhà đầu tư không chuyên…
Quỹ đầu tư là sự lựa chọn tốt để tìm kiếm lợi nhuận mà vẫn đảm bảo an toàn, nếu bạn chọn đúng quỹ uy tín.
Vậy nên lựa chọn quỹ mở dựa trên những tiêu chí nào?
Dưới đây là 4 tiêu chí giúp bạn lựa chọn 1 quỹ mở phù hợp.
Chiến lược đầu tư
Chiến lược đầu tư là yếu tố quan trọng khi bạn tiến hành lựa chọn đầu tư vào quỹ.

Bạn có thể tìm thấy chiến lược đầu tư tại trang web của quỹ hoặc trong bản cáo bạch.
Tùy thuộc vào mức độ chấp nhận rủi ro, lợi nhuận kỳ vọng của bản thân mà bạn lựa chọn cho mình 1 quỹ mở phù hợp.
Ví dụ bạn là người không chịu được rủi ro, mong muốn khoản tiền đầu tư của mình sinh lời ổn định, nhưng vẫn cao hơn gửi lãi ngân hàng, thì các quỹ đầu tư trái phiếu có thể là sự lựa chọn phù hợp với bạn.
Mức phí đầu tư
Tất nhiên, việc mua chứng chỉ quỹ cũng giống như việc bạn mua cổ phiếu.
Do vậy, bạn cần xem xét các loại chi phí khi đầu tư vào 1 quỹ mở. Như phí mua CCQ, phí mua lại (bán) CCQ, phí quản lý tài khoản…

Trong đó, phí quản lý tài khoản của các quỹ thường dao động từ 1% – 2,2%/năm.
Hay phí mua lại CCQ, có quỹ sẽ miễn phí khi bạn nắm giữ CCQ trên 18 tháng. Nhưng cũng có quỹ thu phí từ 0,25% – 2,5% (tính trên giá trị bán) tùy thuộc vào thời gian bạn nắm giữ CCQ.
Những thông tin về các loại phí, bạn có thể tìm thấy trên website hoặc bản cáo bạch của quỹ.
Hiệu quả đầu tư trong dài hạn
Số liệu về hiệu quả đầu tư phản ánh năng lực của quỹ trong việc quản lý có hiệu quả tài sản, quản trị rủi ro tốt.
Tỷ lệ thua lỗ phải nằm trong giới hạn cho phép.
Nhiều nhà đầu tư chỉ quan tâm đến lợi nhuận, mà xem nhẹ sự cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận.
Đối với quỹ mở:
Điều then chốt là khả năng quản trị rủi ro tốt để giúp quỹ tồn tại và duy trì tỷ lệ tăng trưởng đều đặn
Việc quan sát lợi nhuận của quỹ trong dài hạn giúp bạn đánh giá:
- Chiến lược và mục tiêu mà quỹ đề ra liệu có thực tế?
- Việc quản trị rủi ro của quỹ có hiệu quả? Trong thời kỳ thị trường đi xuống, quỹ có thể “bảo vệ” được tiền của nhà đầu tư?
Bạn nên xem lịch sử về hiệu quả đầu tư của quỹ, ít nhất trong 3 – 5 năm.
Thông tin công khai, minh bạch
Tất nhiên, các thông tin trên: chiến lược đầu tư, hiệu quả đầu tư hay các loại chi phí cần được công bố công khai, minh bạch trên website của quỹ, hoặc qua email cho nhà đầu tư.
Bonus: Tự đầu tư chứng khoán “theo chân” các quỹ mở
Quỹ mở phù hợp với những nhà đầu tư có tiền nhàn rỗi, muốn đầu tư dài hạn nhưng không có thời gian theo dõi sát thị trường.
Tuy nhiên nếu bạn vẫn muốn tự mình đầu tư thì vẫn có cách.
Đó là đầu tư “theo chân” các quỹ mở.
Các quỹ mở sẽ công bố tỷ trọng danh mục, thậm chí là tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục.
Việc của bạn là lựa chọn quỹ có chiến lược đầu tư phù hợp, và phân bổ dựa theo danh mục của quỹ.
Thậm chí, chỉ cần theo 5 mã cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn trong danh mục của quỹ là được.
Lý do là quỹ đầu tư đã giúp bạn đánh giá và tìm ra những doanh nghiệp phù hợp. Cùng với đó là việc phân bổ danh mục để đạt được hiệu quả cao nhất.
Dưới đây là danh mục đầu tư các quỹ mở tính tới 31/12/2018

Hi vọng, thông qua bài viết này, bạn đã có thêm cho mình một kênh đầu tư hiệu quả.
Đầu tư vào quỹ là một lựa chọn thú vị và hấp dẫn bên cạnh các kênh đầu tư truyền thống như vàng, chứng khoán hay bất động sản…
Tham khảo: Govalue
